unControl

frikal10

Ξεπερνώντας το όριο ανάμεσα σε γυναικείο και ανδρικό παραμένει ακόμη και σήμερα το «αποκρουστικά» ελκυστικό σύμβολο της ανεξαρτησίας από τα παραδοσιακά κοινωνικά πρότυπα.

Η ζωή της

Η Φρίντα Κάλο γεννήθηκε στις 6 Ιουλίου του 1907 στη μικρή κωμόπολη Κογιοακάν, που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα έξω από την Πόλη του Μεξικού. Ο πατέρας της ήταν Γερμανοεβραίος, που είχε μεταναστεύσει στο Μεξικό και είχε γίνει φωτογράφος. Μορφωμένος και καλλιεργημένος, ήταν μια καλή αρχική επιρροή για την μικρή Φρίντα. Η μητέρα της ήταν μια καθολική Ισπανομεξικάνα.

Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της το πέρασε στα νοσοκομεία καθώς η Φρίντα από μικρή ηλικία (6 ετών) αρρώστησε από πολιομυελίτιδα, ασθένεια που την ταλαιπώρησε πολύ, αφήνοντας την με ένα πόδι πιο κοντό από το άλλο και ημιπαράλυτο.  Με αυτοσαρκαστική διάθεση και ζωντάνια η ζωγράφος δεν το έβαλε κάτω και έγινε μια από τις 35 γυναίκες, ανάμεσα σε 2000 σπουδαστές, οι οποίοι έγιναν δεκτοί στην Escola Preparatoria το σημαντικότερο εκπαιδευτικό ίδρυμα του Μεξικού.

Οι ατυχίες της δεν σταμάτησαν εκεί, το 1925, όταν και έκλεινε τα 18, θα της συμβεί ένα ατύχημα που θα σημαδέψει όλη την υπόλοιπη ζωή της.

Είχε μόλις ανέβει σε ένα λεωφορείο το οποίο συγκρούστηκε με ένα τραμ. Τα τραύματα της ήταν συντριπτικά. Σπασμένα πλευρά, σπονδυλική στήλη, λεκάνη, κλείδα, βγαλμένος ώμος και έντεκα ραγίσματα στο δεξί της πόδι.
Πέρασε τρείς μήνες στο νοσοκομείο με όλο το σώμα της στον γύψο. Οι πόνοι ήταν φρικτοί και την συνόδευαν μέχρι το τέλος της ζωής της. Μια λαμαρίνα μπαίνει ως στήριγμα στον κορμό της και της τρυπάει την μήτρα. Γι΄ αυτό και από τότε είχε γυναικολογικά προβλήματα και απέβαλε τρείς φορές. Συνολικά από την στιγμή του ατυχήματος και έπειτα υποβλήθηκε σε 35 επεμβάσεις.

Ένα χρόνο μετά το ατύχημα ξεκίνησε μαθήματα ζωγραφικής. Όμως η οικογένειά της δεν είχε χρήματα για να υποστηρίξει το ταλέντο της. Για να βγάλει τα προς το ζην, η Φρίντα Κάλο αναλάμβανε να εικονογραφεί βιβλία ιατρικής. Ίσως είναι και αυτός ένας λόγος για την θεματολογία των μετέπειτα έργων της.

Ο πόνος και η παραμονή της στα νοσοκομεία επηρέασαν σημαντικά τα έργα της. (Στις αυτοπροσωπογραφίες της άλλο ένα βασικό μοτίβο είναι αυτό του πόνου)
Στη διάρκεια της σύντομης ζωής της οι ώρες που πέρασε καθηλωμένη στο κρεβάτι, την σημάδεψαν…Τη μοναξιά που βίωνε την αντιμετώπισε ζωγραφίζοντας τον εαυτό της. «Ζωγραφίζω τον εαυτό μου γιατί τον περισσότερο καιρό είμαι μόνη και γιατί είναι το πρόσωπο που γνωρίζω καλύτερα από όλα τα άλλα», έλεγε η ίδια.

Εκείνη τη περίοδο συνδέεται ερωτικά με τον άνδρα που έμελλε να την σημαδέψει και να την πονέσει όσο οτιδήποτε άλλο!

images

Οι σχέσεις

Στους κύκλους των ζωγράφων όπου σύχναζε, γνώρισε τον άντρα που παντρεύτηκε δύο φορές, επίσης ζωγράφο, τον Πάμπλο Ριβιέρα.

Ο Ριβέρα ήταν ήδη αναγνωρισμένος ζωγράφος και οι τοιχογραφίες του είχαν μεγάλη ζήτηση στις Η.Π.Α.. Το ζευγάρι μετακόμισε στο Σαν Φρανσίσκο και αργότερα στο Ντιτρόιτ. Εκεί η Φρίδα απέβαλλε, η θλίψη της για τις αποβολές της αποτυπώνεται στους πίνακες “Αποβολή στο Ντητρόιτ” και “Νοσοκομείο Χένρι Φόρντ”.

Το ζευγάρι θα περάσει το 1933 στη Νέα Υόρκη και κατόπιν θα επιστρέψει στο Μεξικό, μετακομίζοντας πλέον στο San Angel. Το αντισυμβατικό ζευγάρι θα διαμείνει σε ξεχωριστά διαμερίσματα (αν και διπλανά), με τα εργαστήριά τους να είναι επίσης χώρια. Η περίοδος αυτή δεν θα είναι καλή για την Κάλο, αφού θα στιγματιστεί από τις αναρίθμητες απιστίες του Ριβέρα, ακόμα και με την αδερφή της, Κριστίνα.

3241250_a_460763b - Αντιγραφή

 

Ως απάντηση στην τραγωδία που ζούσε, η Κάλο θα κόψει τα κατάμαυρα μαλλιά της, που είχαν γίνει εν τω μεταξύ το σήμα-κατατεθέν της.

79eee9363634d7ea754dacb232a932d9 - Αντιγραφή

Αλλά και έκανε διάφορες σχέσεις παράλληλα με τον γάμο της. Ανάμεσα στους εραστές της, άνδρες και γυναίκες, φημολογείται ο εξόριστος τότε στο Μεξικό Λέον Τρόσκι αλλά και η Ζοζεφίν Μπέικερ.

Οι αναποδιές δεν θα τέλειωναν ωστόσο, καθώς η ίδια θα βίωνε για άλλη μια φορά το ζοφερό πρόσωπο μιας νέας αποβολής (το 1934), με το πολυπόθητο παιδί να μην έρχεται ούτε πάλι.

Η Φρίντα Κάλο ήταν η πρώτη ίσως ζωγράφος που τόλμησε να παραβιάσει τους κανόνες που όριζαν ως τότε την τέχνη αλλά και από τις ελάχιστες γυναίκες της εποχής της που έζησε με τόση ελευθερία και ένταση.

 

Η αναγνώριση

Την ώρα που δεν θεώρησε ποτέ τον εαυτό της σουρεαλιστή ζωγράφο, η Κάλο έγινε επιστήθια φίλη με τον ηγέτη του κινήματος των σουρεαλιστών Αντρέ Μπρετόν το 1938. Την ίδια χρονιά, φιλοξενείται έκθεσή της σε περίβλεπτη γκαλερί της Νέας Υόρκης και οι μισοί από τους πίνακες που εξέθεσε εκεί πουλήθηκαν!

Το 1939 θα βρει την Κάλο στο Παρίσι, όπου γνώρισε και συνδέθηκε φιλικά με σπουδαίους καλλιτέχνες του καιρού, όπως τον Πάμπλο Πικάσο και τον Μαρσέλ Ντισάν.
Λίγο αργότερα στην ίδια χρονιά, θα χωρίσει από τον Ριβέρα και θα ζωγραφίσει ένα από τα μνημειώδη της έργα, το περίφημο «Οι Δύο Φρίντες» (1939), με τη διπλή εκδοχή του εαυτού της να συμβολίζει την αγάπη και την προδοσία.

Η κριτικός τέχνης Tamsin Wilton έχει τονίσει τη σημασία της Φρίντα Κάλο ως queer καλλιτέχνιδος. Περισσότερο καλλιτεχνικά σημαντική από τις ομοφυλοφιλικές σχέσεις της Κάλο, σημειώνει η Wilton, ήταν η τολμηρή χρήση κοστουμιών με τα οποία αμφισβητούσε τις παραδοσιακές αντιλήψεις για τη γυναικεία σεξουαλικότητα.

Ακριβώς όπως οι απεικονίσεις της των περίτεχνων κοστουμιών του Μεξικού χρησιμοποιήθηκαν για να υμνηθεί ο πολιτισμός των αυτοχθόνων ιθαγενών, η Κάλο συχνά απεικονιζόταν με ανδρική ενδυμασία για να «προβεί σε μια δήλωση σχετικά με την ανεξαρτησία της από τα γυναικεία πρότυπα. Ήταν μια αριστοτεχνική και μαγική εκφραστής της παρενδυτικότητας, σκόπιμα χρησιμοποιώντας αρσενική περιβολή για την προβολή δύναμης και ανεξαρτησίας», παρατηρεί η Wilton.

ysuusyu

Το Τέλος

Η δεκαετία του 1950 θα βρει τη Φρίντα Κάλο σε πολύ άσχημη κατάσταση: αφού διαγνώστηκε με γάγγραινα στο δεξί της πόδι, θα περνούσε 9 μήνες στο νοσοκομείο υποβαλλόμενη σε μια σειρά δύσκολων και επικίνδυνων επεμβάσεων. Παρά το γεγονός βέβαια ότι ήταν καθηλωμένη στο κρεβάτι, η ίδια ζωγραφίζει πυρετωδώς και υποστηρίζει ολόψυχα δίκαιους κοινωνικούς αγώνες και πολιτικά κινήματα: «Δεν είμαι άρρωστη. Είμαι σπασμένη. Αλλά είμαι ευτυχισμένη όσο μπορώ να ζωγραφίζω», θα πει.

Το 1953 κάνει την πρώτη της ατομική έκθεση στο Μεξικό, στα εγκαίνια της οποίας παίρνει άδεια από το νοσοκομείο και καταφτάνει στην γκαλερί με ασθενοφόρο, περνώντας το απόγευμα συζητώντας με τους επισκέπτες πάνω στο κρεβάτι που στήθηκε για κείνη στην αίθουσα τέχνης! Η χαρά και η αισιοδοξία θα την εγκατέλειπαν ωστόσο λίγους μήνες αργότερα όταν τμήμα του ποδιού της ακρωτηριάστηκε εξαιτίας της εξάπλωσης της γάγγραινας.

Παρά τη φυσική φθορά, η Κάλο δεν σταμάτησε στιγμή τον πολιτικό ακτιβισμό. Η τελευταία δημόσια εμφάνισή της ήταν μάλιστα σε διαδήλωση κατά της αμερικανικής εμπλοκής στην ανατροπή του προέδρου της Γουατεμάλας Jacobo Arbenz. Το ημερολόγιο έδειχνε 2 Ιουλίου.

Μία εβδομάδα περίπου μετά τα 47α γενέθλιά της, η Φρίντα Κάλο πεθαίνει στο λατρεμένο της Μπλε Σπίτι (13 Ιουλίου). Για τα αίτια του θανάτου της έχουν διατυπωθεί αναρίθμητα σενάρια, που ποικίλουν από πνευμονική εμβολή μέχρι και αυτοκτονία (από υπερβολική δόση ηρεμιστικών)…

Το φεμινιστικό κίνημα της δεκαετίας του ’70 θα ξανάδινε νέα ζωή στο έργο και τη βιογραφία της, καθώς η Κάλο θεωρήθηκε πρότυπο της γυναικείας δημιουργικότητας και μαχητικότητας. Το 1983 κυκλοφόρησε η βιογραφία της από τον Hayden Herrera, η οποία αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον για τη μοναδική αυτή καλλιτέχνιδα…

 

frikal200

fb555badaa63b7ab06679f38ef39fc84-museo-frida-kahlo

frieda-and-diego-rivera-artwork-photo-u1

 

i]hgpp

uuttt

κατάλογος

Κατηγορίες: Legends, TOP
    • unControl

unControl unControl